توكل كنند توكّل‌كنندگان . » ( 1 ) و در آيهء شصت و يكم سورهء بيست و پنجم ( فرقان ) فرموده است « و توكل كن بر خداى زنده كه نمىميرد . » ( 2 ) و در آيهء سوم سورهء شصت و پنجم ( طلاق ) فرموده است « و هر كس توكل كند بر خدا همانا كه همو ، او را كافى است . » ( 3 ) حسن بن جهم از امام رضا ( ع ) پرسيده است كه حد توكل چيست ؟ و ايشان فرموده‌اند : اينكه همراه خداوند از هيچ كس ديگر بيم نداشته باشى . « 1 » ( 4 ) پيامبر ( ص ) فرموده‌اند : هر كس دوست مىدارد كه پرهيزكارتر ( نيرومندتر ) مردم باشد ، بايد بر خداوند توكل كند . « 2 » ( 5 ) امام باقر ( ع ) فرموده است ، هر كس به خداوند توكل كند ، مغلوب نمىشود و هر كس به خدا پناه ببرد منهزم نمىشود . « 3 » ( 6 ) رسول خدا ( ص ) فرموده‌اند كه خداوند مىفرمايد ، هر مخلوق و آفريده كه به آفريدهء ديگرى غير از من پناه ببرد ، همهء وسايل آسمان و زمين را از او قطع مىكنم و اگر چيزى از من بخواهد نمىدهمش و اگر مرا دعا كند و بخواند ، پاسخش نمىگويم و هر آفريده كه از ديگر آفريدگان به خودم پناه آورد ، آسمانها و زمين روزى او را ضمانت مىكند ، و اگر چيزى از من بخواهد ، عطايش مىكنم و اگر فرا خواندم ، پاسخش مىگويم و اگر از من آمرزش خواهى كند ، مىآمرزمش . « 4 » ( 7 ) و همان حضرت فرموده‌اند : هر كس به سوى خدا منقطع شود ، خداى هزينه و روزى او را از جايى كه حساب نمىكند ، كفايت مىفرمايد و هر كس به دنيا بپيوندد ، خدايش او را به آن وامىگذارد . و هم ايشان فرموده‌اند : هر كس از اينكه نيرومندتر مردم باشد شاد مىشود ، همانا بر خداوند توكل كند و هر كس از اينكه گرامىتر مردم باشد شاد مىشود ، از خداى بترسد و پرهيزكار باشد و هر كس از اينكه بىنيازتر مردم

--> ( 1 ) . با اندك تفاوتى در تحف العقول ابن شعبهء حرانى ، ص 332 و همين گونه در مشكاة الانوار طبرسى ، ص 13 ، آمده است . م . ( 2 ) . با اندك تفاوتى در مصباح الهداية عز الدين محمود كاشانى ، ص 398 ، آمده است . م . ( 3 ) . از همين كتاب در مشكاة الانوار طبرسى ، ص 17 هم آمده است . م . ( 4 ) . الجواهر السنية ، شيخ حر عاملى ، ص 163 ، و نظير آن در اصول كافى ، ص 104 ، ج 3 ، روايت شده است . م .